Stan Strubbe
Zeventien jaar na het laatste grote dopingschandaal in het wielrennen – met onder anderen Riccardo Riccó en Stefan Schumacher – lijkt het stof eindelijk neergedaald. Maar een nieuwe documentaire van de Duitse zender ARD dreigt die rust weer ruw te verstoren. In Geheimsache Doping: Im Windschatten vertellen klokkenluiders over bedreigingen, angstcultuur en een peloton waarin doping nog steeds alledaags zou zijn. “Als je denkt dat het sinds 2015 schoon is, leef je in een sprookje.”
Aicar, de nieuwe ‘superdoping’?
Volgens meerdere betrokkenen in de documentaire blijft EPO populair in het peloton, zij het in microdoses. Maar de echte aandacht gaat naar een ander middel: Aicar. Dit oorspronkelijk medische product – bedoeld voor kanker- en hartpatiënten – blijkt bij duursporters bijzonder effectief. Het verhoogt de bloedsomloop en verandert spierstructuren op een manier die prestaties naar een hoger niveau tilt.
Ron Evans, de Amerikaanse bioloog die Aicar ooit ontwikkelde, is niet trots op de evolutie. “Het heeft een deur geopend die nooit meer is gesloten.” Volgens dopingexpert Oliver Catlin zijn er inmiddels 166 verwante stoffen in omloop, waarvan er slechts vier op de officiële dopinglijst staan. “Dat zegt genoeg over de kwetsbaarheid van het controlesysteem,” klinkt het onheilspellend.
De opsporingsperiode van Aicar is bovendien extreem kort, waardoor het in de praktijk bijna oncontroleerbaar is. Een voormalig profrenner, die anoniem getuigt, stelt dat doping nooit is weggeweest. "Veel mensen zijn bang om te praten. Ik ken iemand die wilde getuigen, maar die kreeg doodsbedreigingen toen de meesterbreinen achter het dopinggebruik erachter kwamen dat die wilde praten."
Prestatiegrenzen of aliens?
Toch is niet iedereen even pessimistisch. Productontwikkelaar Filippo Galli (Colnago) wijst op de enorme vooruitgang in techniek, aerodynamica, trainingsbegeleiding en comfort. “Wat atleten nu presteren is ook te verklaren zonder doping. De sport is geëvolueerd.”
Toch blijven critici zoals de Franse inspanningsfysioloog Pierre Sallet uiterst waakzaam. “We weten wat een mens maximaal kan presteren. En soms zie ik iets dat daar ver bovenuit steekt. Dan is het doping, punt.” Sallet was ooit verbonden aan Tour-organisator ASO en uitte eerder al felle kritiek op Chris Froome. Nu richt de discussie zich op de ‘superatleten’ van vandaag, met namen als Tadej Pogacar die worden omschreven als 'aliens op de fiets'.
“Ik kan niet verklaren wat ik zie. De fysieke grenzen lijken niet meer te bestaan,” zegt Sallet. Wat ooit als sciencefiction klonk, lijkt volgens hem stilaan terug realiteit te worden.
