WN Redactie
Na twee sprintdagen verandert het karakter van de Tour de France vrijdag opnieuw volledig. De dertiende rit voert het peloton van Dole naar Belfort en is met 205,8 kilometer de langste etappe van deze ronde. Dat alleen al maakt het een bijzondere dag. Tel daar de lange aanloop, de Vogezenfinale en de historische Ballon d’Alsace bij op, en je krijgt een rit waarin de aanvallers opnieuw mogen dromen.
De klassementsmannen zullen de dag zeker niet onderschatten, maar dit is geen etappe waarin UAE Team Emirates-XRG of Team Visma | Lease a Bike normaal gesproken de koers vanaf kilometer één wil controleren. Tadej Pogačar staat stevig in het geel, Jonas Vingegaard en Remco Evenepoel kijken vooral naar de bergetappes van dit weekend en de sprinters hebben hier weinig te zoeken. Dan weet je genoeg: dit ruikt naar vlucht.
Toch wordt het geen simpele baroudeursdag. De eerste 150 kilometer zijn niet zwaar genoeg om meteen een natuurlijke selectie te krijgen, waardoor de strijd om de juiste kopgroep lang kan duren. Daarna wacht met de Ballon d’Alsace een klim die sterk genoeg is om de vlucht volledig uit elkaar te trekken. En wie boven als eerste doorkomt, is er nog niet. Tot Belfort volgen nog dertig kilometer, grotendeels dalend, waar samenwerking, lef en koersinzicht minstens zo belangrijk worden als klimbenen.
LEES OOK: Cameron Vandenbroucke geeft mening over prestatie Tim Merlier
De langste dag van de TourDe start is in Dole, in de Jura. Van daaruit trekt het peloton noordoostwaarts richting de Vogezen. De eerste uren lijken op papier nog vrij overzichtelijk. Er wordt over licht glooiende wegen gekoerst, maar de echte hindernissen laten lang op zich wachten. Dat maakt de openingsfase verraderlijk. Veel ploegen zullen deze rit hebben aangekruist, maar niet iedereen kan mee in de juiste vlucht.
Voor ploegen zonder sprinter of klassementsman is dit een van de beste kansen van de tweede Tourweek. EF Education-EasyPost, Pinarello-Q36.5, Lidl-Trek, Alpecin-Premier Tech, Red Bull-BORA-hansgrohe, Uno-X Mobility en Jayco AlUla hebben allemaal renners die perfect in dit scenario passen. Daardoor kan het zomaar een uur duren voordat de vlucht definitief vertrokken is.
Pas diep in de finale begint het echte klimwerk. De Col des Croix is met ruim vijf kilometer aan net geen vijf procent nog geen angstaanjagende beklimming, maar wel het eerste moment waarop de grote vlucht kan gaan kraken. Wie daar al op de limiet zit, krijgt het op de Ballon d’Alsace heel moeilijk.
Die Ballon d’Alsace is de grote scherprechter van de dag. De klim is 8,9 kilometer lang aan gemiddeld 6,9 procent en werd in 1905 de eerste echte berg uit de Tourgeschiedenis. Geen monster als de Tourmalet, geen eindeloze Alpenreus, maar wel een klim waarop na 170 kilometer koers serieuze verschillen gemaakt kunnen worden. De percentages zijn regelmatig, maar stevig genoeg om de betere klimmers boven te laten drijven.
De top ligt op ongeveer dertig kilometer van de finish. Daarna volgt een lange afdaling richting Belfort. De eerste helft is technisch en snel, daarna loopt het vooral dalend vals plat door richting de stad. In de laatste kilometers ligt er nog een korte oplopende strook, maar wie daar met een groepje aankomt, zal waarschijnlijk vooral naar zijn sprint en positionering kijken.
Dit is dus geen rit die automatisch door de beste klimmer wordt gewonnen. De beste daler, de slimste renner of de snelste man uit een elitegroep kan net zo goed aan het langste eind trekken.
Een vlucht met grote namen?
De kans op een vroege vlucht is groot, maar de samenstelling ervan wordt allesbepalend. Zit er een renner als Richard Carapaz, Tom Pidcock of Ben Healy mee, dan weet het peloton meteen dat het geen gewone ontsnapping wordt. Zit Mathieu van der Poel mee, dan zal iedereen in de kopgroep zich afvragen hoe ze ooit met hem naar Belfort kunnen rijden. Zit Mads Pedersen mee, dan komt ook de strijd om groen in beeld.
Voor UAE Team Emirates-XRG is de opdracht vooral controleren zonder zichzelf leeg te rijden. Pogačar hoeft deze rit niet per se te winnen. De komende dagen in de Vogezen en Alpen zijn veel belangrijker voor het algemeen klassement. Toch blijft het gevaarlijk om hem volledig weg te strepen. Als de vlucht geen grote voorsprong krijgt en de favorietengroep op de Ballon d’Alsace toch uitdunt, is Pogačar plots weer een kandidaat voor de rit.
Visma | Lease a Bike zal vooral Vingegaard willen beschermen. De Deen heeft niets te winnen bij een roekeloze dag in een afdaling richting Belfort. Voor Red Bull-BORA-hansgrohe geldt hetzelfde met Evenepoel en Lipowitz. Daardoor is het logisch dat de klassementsploegen deze dag het liefst uit handen geven.
Maar dat betekent niet dat de rit rustig wordt. Integendeel. Juist omdat zoveel ploegen een kans ruiken, kan de finale een tactisch mijnenveld worden. Een vlucht van twintig man op de Ballon d’Alsace wordt zelden netjes samen kleiner. Daar komen aanvallen, counters, ploegenspel en renners die weigeren te rijden omdat ze een snellere ploeggenoot achter zich hebben.
In Belfort wint normaal gesproken niet de renner die het meeste werkt. Daar wint de renner die op het juiste moment durft.
Carapaz is gemaakt voor deze rit
★★★★ Richard Carapaz
Richard Carapaz krijgt vier sterren, omdat deze etappe bijna perfect bij hem past. De Ecuadoraan hoeft niet meer elke dag krampachtig naar het algemeen klassement te kijken en kan zich steeds meer richten op ritzeges, bergpunten en offensief koersen. Laat dat nu precies zijn waar hij op zijn best is.
Carapaz heeft het klimvermogen om op de Ballon d’Alsace het verschil te maken, maar ook de ervaring om niet te vroeg met zijn krachten te gooien. Hij weet hoe je een Tourrit vanuit de vlucht moet winnen. Hij voelt wanneer een groep twijfelt, wanneer hij moet versnellen en wanneer hij juist moet wachten.
De afdaling richting Belfort hoeft voor hem geen probleem te zijn. Carapaz is geen pure daler zoals Pidcock, maar wel een renner die in een technische finale niet snel in paniek raakt. Bovendien beschikt hij over een venijnig eindschot. Komt hij met een klein groepje naar de finish, dan hoeft hij niet kansloos te zijn.
Bij EF Education-EasyPost heeft hij met Ben Healy en mogelijk Alex Baudin bovendien meerdere pionnen om de koers open te breken. Carapaz hoeft niet de hele vlucht alleen te dragen. Hij hoeft alleen op het juiste moment de sterkste te zijn.
Pidcock en Pogačar als grootste uitdagers
★★★ Tom Pidcock
Tom Pidcock is misschien wel de spannendste naam voor deze rit. De Brit heeft alles wat je nodig hebt tussen Dole en Belfort: hij klimt goed genoeg om de Ballon d’Alsace te overleven, daalt uitzonderlijk goed en heeft genoeg explosiviteit om in een kleine groep te winnen. Als hij bovenop de laatste klim niet te veel gezelschap heeft, wordt hij levensgevaarlijk.
Voor Pidcock is de vraag vooral hoeveel vrijheid hij krijgt. Staat hij nog te dicht in het klassement, dan zullen UAE en Visma hem niet zomaar minuten geven. Maar zodra hij ruimte krijgt, is hij een van de meest logische ritkandidaten van de dag. Dit is geen lange bergaankomst waarop pure wattages alles bepalen. Dit is koersgevoel, techniek en durf. Precies zijn terrein.
Zijn beste scenario is duidelijk: mee in de vlucht, de Ballon d’Alsace overleven met de beste klimmers en daarna in de afdaling druk zetten. Pidcock hoeft niet per se met voorsprong boven te komen. Hij kan het verschil ook daarna maken.
★★★ Tadej Pogačar
Tadej Pogačar staat niet bovenaan deze lijst, omdat de vlucht waarschijnlijk veel kans maakt. Maar als de rit toch naar de favorieten gaat, is de geletruidrager meteen de man die iedereen moet kloppen. Dat is inmiddels bijna een vaste regel in deze Tour.
De Ballon d’Alsace is niet zwaar genoeg om Pogačar automatisch in een alles-of-nietsstrijd met Vingegaard te duwen, maar wel lastig genoeg voor een late versnelling. Bovendien kan de afdaling en het dalende vervolg richting Belfort hem goed liggen. Pogačar is niet alleen een klimmer, maar ook een renner die zulke finales perfect leest.
De grote vraag is of UAE hier energie in wil steken. De ploeg heeft zwaardere ritten voor de boeg en hoeft niet elke dag de koers te dragen. Toch kan de Sloveen het zichzelf soms moeilijk maken door gewoon graag te willen winnen. Als de vlucht binnen bereik blijft, wordt hij vanzelf een kandidaat.
Van der Poel, Healy en Vacek kunnen de koers breken
★★ Mathieu van der Poel
Mathieu van der Poel heeft eindelijk weer een rit waarin hij niet automatisch in dienst van Jasper Philipsen hoeft te rijden. De sprintdagen liggen achter de rug, het parcours is lastig genoeg om pure sprinters uit te schakelen en de finale richting Belfort biedt kansen voor een renner met zijn motor.
De vraag is of de Ballon d’Alsace niet net te zwaar is. Acht à negen kilometer klimmen aan bijna zeven procent is geen klein obstakel, zeker niet na een lange dag. Van der Poel moet hopen dat er in de vlucht niet te veel pure klimmers zitten die de boel volledig opblazen. Overleeft hij die klim in de eerste groep, dan is hij meteen een van de gevaarlijkste mannen.
Niemand wil met Van der Poel naar de streep. Dat is zijn grootste probleem. Hij zal dus waarschijnlijk moeten anticiperen, reageren en misschien zelfs eerder bewegen dan hij zou willen. Maar als iemand een finale na een afdaling op kracht kan controleren, is hij het.
★★ Ben Healy
Ben Healy is het type renner dat van deze rit een chaos kan maken. De Ier houdt niet van afwachten, rijdt graag vroeg in de aanval en heeft genoeg inhoud om een lange dag met veel hoogtemeters te overleven. De Ballon d’Alsace is voor hem zwaar genoeg om verschil te maken, maar niet zo zwaar dat hij alleen tegen de absolute klimmers moet vechten.
Healy zal niet willen sprinten tegen Van der Poel, Pedersen of Vacek. Zijn beste kans ligt in een aanval op of net na de laatste klim. Hij kan de groep onder druk zetten, profiteren van twijfel en vervolgens op karakter richting Belfort rijden.
Bij EF kan hij samen met Carapaz een bijzonder gevaarlijk duo vormen. Als Healy aanvalt, moeten anderen reageren. Als ze dat niet doen, rijdt hij weg. Als ze dat wel doen, kan Carapaz later profiteren. Dat ploegenspel maakt hem extra interessant.
★★ Mathias Vacek
Mathias Vacek is opnieuw een logische naam. De Tsjech is een van de meest veelzijdige renners in deze Tour. Hij kan tijdrijden, klimmen, dalen, sprinten en zich in een chaotische finale uitstekend positioneren. Dat maakt hem bijna perfect voor een etappe als deze.
Lidl-Trek heeft meerdere kaarten, met ook Quinn Simmons en Mads Pedersen. Vacek is de man die in vrijwel elk scenario bruikbaar is. Hij kan mee in de vroege vlucht, kan over de Ballon d’Alsace en heeft een sterke sprint uit een kleine groep. Bovendien hoeft hij niet bang te zijn voor een lange finale waarin het op vermogen aankomt.
Zijn nadeel is dat iedereen zijn vorm inmiddels kent. Vacek krijgt geen cadeaus meer. Maar in een ploeg met meerdere sterke mannen kan hij net de ruimte krijgen die nodig is. Zeker als de rest vooral naar Pedersen kijkt, kan Vacek toeslaan.
Outsiders met een duidelijk scenario
★ Tobias Halland Johannessen
Tobias Halland Johannessen blijft een gevaarlijke naam in overgangsritten met klimwerk. De Noor heeft genoeg inhoud om de Ballon d’Alsace te overleven en is taai genoeg om na een lange dag nog mee te doen. Uno-X Mobility zal na de sprintsuccessen van Søren Wærenskjold met vertrouwen koersen en kan ook in dit soort ritten iets proberen.
Johannessen is geen renner die je graag laat rijden als hij een paar minuten krijgt. Hij klimt te goed, rijdt slim en kan in een kleine groep nog een behoorlijke sprint plaatsen. Voor winst moet alles kloppen, maar zijn profiel past uitstekend bij deze dag.
★ Quinn Simmons
Quinn Simmons is gemaakt voor lange overgangsritten. De Amerikaan is aanvallend, sterk op glooiende wegen en heeft de motor om een groep onder druk te blijven zetten. De Ballon d’Alsace moet hij kunnen overleven, al is het wel de vraag of hij daar tegen de betere klimmers kan versnellen.
Zijn grootste voordeel is de ploeg. Lidl-Trek kan met Vacek, Pedersen en Simmons op verschillende manieren koersen. Simmons is de ideale man om vroeg te bewegen en anderen te dwingen tot reageren. Komt hij alleen of met een klein groepje over de top, dan kan hij richting Belfort bijzonder lastig terug te halen zijn.
★ Mads Pedersen
Mads Pedersen rijdt in het groen en blijft daardoor overal relevant waar punten te pakken zijn. Deze rit is lastig, maar niet onmogelijk voor hem. Als de vlucht niet uit pure klimmers bestaat en de Ballon d’Alsace gecontroleerd wordt opgereden, kan Pedersen zomaar overleven.
Zijn probleem is duidelijk: niemand wil met hem sprinten. In Belfort zou hij in een kleine groep waarschijnlijk een van de snelste mannen zijn. Dat betekent dat hij onderweg veel aanvallen over zich heen krijgt. Maar Pedersen is sterk genoeg om te reageren en slim genoeg om te weten wanneer hij dat juist niet moet doen.
Voor Lidl-Trek is hij bovendien een tactisch wapen. Ook als hij niet wint, zorgt zijn aanwezigheid ervoor dat ploeggenoten meer ruimte kunnen krijgen.
Maxim Van Gils heeft het profiel voor deze rit. Hij kan klimmen, heeft punch, is snel aan de meet en hoeft in een overgangsetappe niet bang te zijn voor een harde finale. De vraag is vooral hoeveel vrijheid hij krijgt binnen Red Bull-BORA-hansgrohe, waar de klassementsambities van Remco Evenepoel en Florian Lipowitz nog altijd voorrang hebben.
Als Van Gils mag meegaan in de vlucht, wordt hij gevaarlijk. De Ballon d’Alsace is zwaar genoeg om sprinters te lossen, maar niet te zwaar voor een sterke puncheur. In een kleine groep richting Belfort is hij bovendien snel genoeg om de rit af te maken. Hij staat op één ster omdat zijn rol onzeker is, niet omdat zijn kansen op basis van het parcours klein zijn. Krijgt hij vrijheid, dan kan hij zomaar hoger mikken dan zijn sterren doen vermoeden.
Achter deze tien namen ligt nog een hele reeks kanshebbers. Matej Mohorič zou op de afdaling van de Ballon d’Alsace een nachtmerrie zijn voor de rest. Alex Baudin, Michael Valgren, Julian Alaphilippe, Marc Hirschi, Mauro Schmid, Fred Wright, Tim Wellens, Ion Izagirre, Kévin Vauquelin en Frank van den Broek passen allemaal in het profiel van een lange vlucht richting Belfort.
Toch draait deze rit vooral om de vraag welke grote namen in de aanval geraken. Een vlucht met alleen knechten krijgt waarschijnlijk veel ruimte, maar levert een open koers op. Een vlucht met Carapaz, Pidcock, Van der Poel, Healy en Vacek wordt bijna een klassieker op zichzelf.
De dertiende etappe is geen dag voor pure sprinters en normaal gesproken ook geen dag waarop de klassementsmannen de Tour willen openbreken. Het is een dag voor renners met lef, inhoud en een goed gevoel voor timing. De Ballon d’Alsace zal de selectie maken, maar de afdaling en de lange weg naar Belfort bepalen wie uiteindelijk wint.
Carapaz is de meest logische topfavoriet: vrij genoeg, slim genoeg en sterk genoeg. Pidcock heeft de ideale finale, Pogačar blijft Pogačar en Van der Poel krijgt misschien eindelijk weer een rit waarin hij zelf mag dromen. In Belfort wint waarschijnlijk geen toevalstreffer. Daar wint een renner die de hele dag heeft begrepen waar de koers echt zou beginnen.
Favorieten WielerNieuws.be etappe 13 Tour de France 2026
★★★★ - Richard Carapaz
★★★ - Tom Pidcock, Tadej Pogačar
★★ - Mathieu van der Poel, Ben Healy, Mathias Vacek
★ - Tobias Halland Johannessen, Quinn Simmons, Mads Pedersen, Maxim Van Gils
