WN Redactie
De onthullingen over een vermeende angstcultuur binnen Picnic PostNL hebben een opmerkelijk vervolg gekregen. Thijs Zonneveld, die samen met de NOS onderzoek deed naar de werkomstandigheden bij de Nederlandse wielerploeg, zegt tegen WielerFlits woensdag op het hoofdkantoor in Deventer te zijn geïntimideerd en bedreigd. De journalist was daar met zijn collega's aanwezig om het management de gelegenheid te geven op de ernstige beschuldigingen te reageren, maar stelt dat het bezoek volledig anders verliep dan vooraf was afgesproken. Vanuit Picnic PostNL klinkt echter een andere lezing van de gebeurtenissen.
Het onderzoek van NOS Sport en wielerpodcast In de Waaier heeft voor behoorlijk wat opschudding gezorgd in het peloton. Maar liefst 71 huidige en voormalige renners en medewerkers werden gesproken over hun ervaringen binnen de Nederlandse WorldTour-formatie, waarbij verschillende betrokkenen melding maakten van een onveilige werkomgeving, intimidatie en mentale problemen. Vooral de rol van CEO Iwan Spekenbrink en sportief directeur Rudi Kemna wordt daarbij kritisch belicht, al hebben beide mannen zich niet herkend in het geschetste beeld.
Waar het merendeel van de betrokkenen anoniem zijn verhaal deed, besloten voormalig renner Martijn Tusveld en oud-trainer Adriaan Helmantel wel met naam en toenaam naar buiten te treden. Hun getuigenissen vormden een belangrijk onderdeel van het onderzoek, maar de journalisten wilden nadrukkelijk ook de ploegleiding de gelegenheid geven om haar kant van het verhaal te vertellen. Volgens Zonneveld liep juist die poging tot wederhoor uit op een bijzonder onaangename confrontatie.
LEES OOK: Schandaal in wielersport: Nederlandse ploeg kop van jut
Zonneveld geschrokken van ontvangst: "We kwamen terecht in een soort hinderlaag"In gesprek met WielerFlits vertelt Zonneveld dat de onderzoekers afgelopen maandag een uitgebreide vragenlijst naar Picnic PostNL stuurden. Daarin werden 23 vragen gesteld over de bevindingen uit het onderzoek, met het verzoek aan de ploegleiding om inhoudelijk te reageren. Uiteindelijk werd er volgens de journalist een afspraak gemaakt voor een gesprek op de service course in Deventer, waar hij woensdag samen met zijn collega's arriveerde.
"We hebben afgelopen maandag een mail gestuurd naar de ploeg met in totaal 23 vragen, en gevraagd of zij daarop wilden reageren om hun perspectief ook te delen, omdat wij altijd geïnteresseerd zijn in de andere kant van het verhaal", legt Zonneveld uit. Eenmaal aangekomen bleek de situatie volgens hem echter heel anders dan verwacht, waarbij de journalisten werden geconfronteerd met een grote groep medewerkers.
"We kwamen terecht in een soort hinderlaag, waarin we 25 mensen om ons heen kregen in de centrale hal van de service course. Waarin mensen dingen tegen ons riepen, waarin Marloes Poelman, een van de leidinggevenden, een telefoon probeerde af te pakken. En waarin uiteindelijk de leiding van de ploeg niet bereid was om te reageren. Niet op vragen, niet inhoudelijk en al helemaal niet op camera", aldus de journalist, die aangeeft dat de onderzoekers daardoor niet in staat waren om de reactie van het management in hun publicatie te verwerken.
Voor Zonneveld, die naast zijn journalistieke werkzaamheden ook betrokken is bij het sportieve management van BEAT CC p/b Saxo, was de gang van zaken extra pijnlijk vanwege de aard van de beschuldigingen. Volgens hem werd het onderzoek juist uitgevoerd omdat zoveel betrokkenen spraken over een omgeving waarin zij zich niet veilig voelden om hun mening te uiten. Dat de journalisten vervolgens naar eigen zeggen op een intimiderende manier werden ontvangen, vindt hij dan ook bijzonder veelzeggend.
"Wij komen daar om het verhaal ook van hun kant te horen. En als je komt, zeker met zo veel bronnen die praten over een onveilige werksituatie, en je antwoord is om je eigen mensen te gebruiken om journalisten te intimideren...", aldus Zonneveld, die vervolgens nog een stap verder gaat. "Ik vind dat echt heel pijnlijk en heel veelzeggend. Een betere bevestiging dat het waar is kun je eigenlijk niet krijgen."
Picnic PostNL spreekt verhaal tegen en wijst op gemaakte afspraken
Vanuit Picnic PostNL wordt de gang van zaken in Deventer echter anders beschreven. Marloes Poelman, die volgens Zonneveld geprobeerd zou hebben om zijn telefoon af te pakken, benadrukt dat de ploeg juist bereid was om met de onderzoekers in gesprek te gaan. Volgens haar had het management al eerder aangegeven open te staan voor een toelichting op de werkwijze binnen de organisatie, maar kwam dat gesprek uiteindelijk niet op de gewenste manier tot stand.
"Wij wilden heel graag in gesprek. Toen ons de eerste berichten ter ore kwamen dat er een onderzoek werd gedaan naar onze ploeg, hebben wij direct aangegeven bij de NOS, via verschillende kanten en via verschillende mensen van ons, dat we graag in gesprek wilden", verklaart Poelman, die het jammer vindt dat de gesprekken uiteindelijk niet hebben plaatsgevonden.
Volgens de leidinggevende ontstond de onenigheid onder meer doordat er vooraf afspraken zouden zijn gemaakt over het gebruik van camera's. Poelman stelt dat de journalisten zonder opnameapparatuur zouden verschijnen, maar dat zij tijdens de ontmoeting het vermoeden kreeg dat Zonneveld alsnog aan het filmen was.
"Omdat we een gesprek wilden, hadden we afgesproken dat zij geen camera's mee zouden nemen. En ik dacht dat hij z'n camera of z'n telefoon aanhad. Dat wilde hij mij niet laten zien, of die wel of niet aanstond", legt ze uit. Daarmee geeft Poelman een andere verklaring voor het incident met de telefoon, al gaat ze niet rechtstreeks in op alle beschuldigingen van Zonneveld over de vermeende intimidatie.
Ook de aanwezigheid van de grote groep medewerkers wordt door Poelman anders geïnterpreteerd. Volgens haar houden de onthullingen de volledige ploeg bezig en is het logisch dat ook andere werknemers vragen hebben over de berichtgeving. "Wij hebben niet mensen daarvan weggehouden, we hebben ook niet mensen gezegd dat ze iets moesten. Maar het gaat hen ook aan, want het is ook hun ploeg", benadrukt ze.
Onafhankelijk onderzoek moet duidelijkheid brengen
De commotie rond het bezoek aan Deventer vormt een nieuw hoofdstuk in een zaak die Picnic PostNL de afgelopen dagen behoorlijk in zijn greep heeft gehouden. Na de publicatie van het onderzoek liet de Nederlandse formatie weten een onafhankelijk onderzoek te zullen instellen naar de interne cultuur en de ervaringen van renners en medewerkers. Daarmee wil het management laten onderzoeken in hoeverre de dagelijkse praktijk overeenkomt met de waarden die de ploeg naar eigen zeggen nastreeft.
"Dat ervaringen uiteenlopen, doet niets af aan de ernst van de verhalen die nu naar buiten zijn gekomen. We zullen daarom een onafhankelijk onderzoek laten instellen naar hoe onze teamcultuur in de praktijk wordt ervaren en in hoeverre deze overeenkomt met de cultuur die we nastreven", verklaarde de ploeg in een officieel persbericht.
Voorlopig staan de lezingen over de gebeurtenissen op het hoofdkantoor lijnrecht tegenover elkaar. Waar Zonneveld spreekt van een intimiderende ontvangst die volgens hem aansluit bij de getuigenissen uit het onderzoek, benadrukt Picnic PostNL dat het management bereid was tot een gesprek, maar dat er onenigheid ontstond over de gemaakte afspraken. Het aangekondigde onafhankelijke onderzoek zal zich moeten buigen over de bredere beschuldigingen rond de ploegcultuur, waarvan de uiteindelijke gevolgen voor Spekenbrink, Kemna en de organisatie voorlopig nog onduidelijk zijn.
