WN Redactie
Picnic PostNL is in opspraak geraakt na bijzonder ernstige onthullingen over de werkomstandigheden binnen de Nederlandse wielerploeg. Uit een uitgebreid onderzoek van NOS Sport en wielerplatform In De Waaier, waarvoor maar liefst 71 huidige en voormalige renners en stafleden werden gesproken, komt een verontrustend beeld naar voren van de cultuur binnen de formatie. Verschillende betrokkenen spreken over intimidatie, een gebrek aan vertrouwen en mentale problemen, waarbij vooral de werkwijze van teambaas Iwan Spekenbrink en sportief directeur Rudi Kemna onder vuur ligt.
De Nederlandse formatie, die sinds de oprichting in 2008 verschillende naamsveranderingen onderging en jarenlang tot de meest succesvolle ploegen van het peloton behoorde, ligt al geruime tijd onder een vergrootglas vanwege de bijzondere manier waarop de organisatie wordt aangestuurd. Waar de nadruk binnen de ploeg altijd sterk op structuur, discipline en een nauwkeurig uitgewerkte werkwijze lag, blijkt uit het onderzoek dat verschillende voormalige medewerkers die aanpak als bijzonder beklemmend hebben ervaren. Sommige betrokkenen zeggen zelfs dat ze na hun vertrek nog jarenlang met de mentale gevolgen van hun periode bij de ploeg zijn blijven worstelen.
Voor het onderzoek spraken de journalisten de afgelopen maanden vertrouwelijk met 71 mensen die momenteel of in het verleden werkzaam waren bij Picnic PostNL. Uit hun verklaringen komt volgens de onderzoekers een patroon naar voren waarin renners en stafleden zich niet vrij voelden om kritiek te uiten, terwijl afwijkende meningen regelmatig op weerstand vanuit het management zouden zijn gestuit. Een voormalige renner spreekt zelfs van een vorm van tirannie, terwijl anderen aangeven dat ze voortdurend het gevoel hadden dat ze zich moesten verantwoorden tegenover de ploegleiding.
Tusveld doet bijzonder aangrijpend verhaal over mentale problemen
Een van de voormalige renners die openlijk zijn verhaal doet, is Martijn Tusveld. De Nederlander reed jarenlang voor de ploeg, maar stelt dat zijn situatie ingrijpend veranderde tijdens de Giro d'Italia van 2020. Nadat hij zijn twijfels had uitgesproken over de gekozen tactiek, kreeg hij aan het einde van dat seizoen van het management te horen dat hij voor een negatieve sfeer binnen de ploeg zou zorgen. Volgens Tusveld veranderde de manier waarop hij vervolgens werd behandeld, waardoor hij steeds minder vertrouwen kreeg in zijn eigen positie.
De Nederlander zag belangrijke wedstrijden van zijn programma verdwijnen en kreeg later te horen dat zijn aflopende contract niet zou worden verlengd. Uiteindelijk kon hij alsnog drie seizoenen langer blijven, omdat twee andere renners hun contract inleverden, maar volgens Tusveld was de onderlinge verhouding inmiddels behoorlijk veranderd. Hij durfde naar eigen zeggen nauwelijks nog feedback te geven en besloot zijn gevoelens en twijfels zoveel mogelijk voor zichzelf te houden, uit angst dat kritiek opnieuw negatieve gevolgen zou hebben voor zijn carrière.
"Ik werd angstig", vertelt Tusveld, die in de winter van 2025 zelfs een uitgebreide e-mail naar Kemna stuurde om zijn ervaringen kenbaar te maken. De gevolgen van de situatie waren volgens de voormalig renner bijzonder ernstig, want hij kreeg te maken met depressieve klachten en erkent dat hij in die periode zelfs gedachten had om zichzelf iets aan te doen. Hoewel hij nog verschillende jaren actief bleef als beroepsrenner, droeg hij de ervaringen naar eigen zeggen voortdurend met zich mee, waarna hij eind 2025 definitief afscheid nam van het professionele wielrennen.
Tusveld blijkt bovendien niet de enige die dergelijke problemen heeft ervaren. Verschillende andere voormalige renners en medewerkers verklaren dat ze zich onvoldoende gesteund voelden wanneer ze mentale moeilijkheden ondervonden. Een renner die om psychologische begeleiding vroeg, zou van Kemna zelfs te horen hebben gekregen dat hij niet in psychologen geloofde. Andere betrokkenen beschrijven hoe ze na hun vertrek professionele hulp zochten om hun ervaringen te verwerken, terwijl ook bij de Vereniging van Beroeps Wielrenners de afgelopen anderhalf jaar meerdere zorgwekkende signalen over de ploeg binnenkwamen.
Voormalige trainer Dumoulin spreekt van dictatuur
Ook Adriaan Helmantel, die jarenlang als trainer verbonden was aan de ploeg en onder meer met Tom Dumoulin samenwerkte, schetst een bijzonder kritisch beeld van de interne organisatie. Volgens hem veranderde de cultuur binnen het team vooral na de grote sportieve successen van de Nederlandse formatie, waarbij de ploegleiding steeds meer controle probeerde te krijgen over de werkzaamheden van trainers, renners en andere specialisten.
Helmantel herinnert zich vooral een vergadering in het teamhuis in Sittard in het najaar van 2017, waarin een nieuwe organisatiestructuur werd besproken. Daarbij zou het rechtstreekse contact tussen trainers en renners sterk zijn beperkt, omdat het management wilde dat de onderlinge communicatie via de ploegleiding verliep. Volgens de voormalige trainer betekende dat een ingrijpende verandering, aangezien specialisten daardoor steeds minder mogelijkheden kregen om zelfstandig met de renners samen te werken.
De onvrede nam volgens Helmantel verder toe toen kritische vragen over de nieuwe werkwijze nauwelijks serieus werden genomen. Tijdens een van de vergaderingen zou een leidinggevende boos zijn weggelopen nadat de trainer opnieuw zijn bezwaren had uitgesproken. Voor Helmantel vormde dat een belangrijk keerpunt, omdat hij het gevoel kreeg dat er binnen de organisatie nauwelijks nog ruimte bestond voor een open discussie. "Het werd een dictatuur", luidt zijn bijzonder harde conclusie over de manier waarop de ploeg destijds werd aangestuurd.
Ook andere voormalige medewerkers herkennen zich in dat beeld. Zij beschrijven een werkomgeving waarin protocollen steeds belangrijker werden en de individuele behoeften van renners regelmatig naar de achtergrond verdwenen. Volgens verschillende getuigen werd kritiek op de werkwijze al snel beschouwd als kritiek op de volledige ploegfilosofie, waardoor medewerkers steeds terughoudender werden om hun mening te geven. Het zou er zelfs toe hebben geleid dat sommige trainers en renners buiten het zicht van het management om samenwerkten.
Ploegleiding onder vuur, onafhankelijk onderzoek aangekondigd
De beschuldigingen richten zich voornamelijk op CEO Iwan Spekenbrink en sportief directeur Rudi Kemna, die al jarenlang een belangrijke rol spelen binnen de organisatie. De twee worden in verschillende getuigenissen genoemd als verantwoordelijken voor de strenge aansturing, die volgens voormalige medewerkers regelmatig ten koste ging van het onderlinge vertrouwen. Vooral de manier waarop kritiek werd ontvangen en de beperkte ruimte voor persoonlijke begeleiding vormen daarbij terugkerende onderwerpen.
NOS Sport en In De Waaier legden de bevindingen voorafgaand aan de publicatie voor aan Picnic PostNL, maar Spekenbrink wilde aanvankelijk niet inhoudelijk reageren op de beschuldigingen. Enkele uren nadat het onderzoek openbaar werd gemaakt, kwam de ploeg alsnog met een officiële verklaring, waarin het management benadrukte zich niet te herkennen in het algemene beeld dat door de getuigenissen wordt geschetst.
Tegelijkertijd erkent de Nederlandse formatie dat de ervaringen van voormalige medewerkers serieus moeten worden genomen. De ploeg heeft daarom aangekondigd een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de interne cultuur en de manier waarop renners en stafleden hun werkzaamheden ervaren. Daarbij moet onder meer duidelijk worden in hoeverre de dagelijkse praktijk overeenkomt met de waarden die de ploeg naar eigen zeggen sinds de oprichting probeert uit te dragen.
De onthullingen komen op een bijzonder ongelukkig moment voor Picnic PostNL, dat ook op sportief vlak een moeizaam seizoen doormaakt. Waar de Nederlandse ploeg in het verleden grote successen vierde met onder anderen Marcel Kittel en Tom Dumoulin, staat de organisatie momenteel vooral in de belangstelling vanwege de ernstige beschuldigingen van voormalige werknemers. Welke gevolgen het onafhankelijke onderzoek voor de toekomst van de ploeg en de betrokken leidinggevenden zal hebben, moet de komende periode blijken.
